تراژدی ها و جذابیت آنها

تراژدی ها و جذابیت آنها

داستان تاحدودی به این شکل است که یکی از اعضاء ثروتمند یا درست کار خاندان سلطنتی که از جهات دیگر اتفاقا بسیارهم شبیه ماست اشتباهی مرتکب می شود که زندگی خود واطرافیانش را به مرور به فنا می کشاند.
به نظر آشنا نیست؟ این قالب کلاسیک تراژدی های یونانیست. هزاران سال است که ما با داستان هایی جذاب سرگرم شده ایم که در قالب این الگو قرار می گیرند و داستان سراهای مدرن سراسر دنیا هم به همین روال ادامه داده اند.
سه جزء حیاطی یک داستان که متاثر از فن شعر ارسطو است در درک این شیفتگی به ما کمک می کند. ابتدا قهرمان تراژدی باید از لحاظ جایگاه اجتماعی و توانایی ممتاز اما ملموس باشد. او می تواند شاه یا از جهتی دیگر خارق العاده باشد اما چون من و شما هم به شکل غیر معمولی خوب یا بد نیستیم ، قهرمان هم مانند ماست.

عیب تراژیک یا هامارتیا

عیب تراژیک یا هامارتیا

این قهرمان یک عیب تراژیک یا هامارتیا دارد. چیزی مثل جاه طلبی ، استبداد ، خودسری یا غرور افراطی که باعث می شود قهرمان باعث اشتباه بزرگی شود و آن اشتباه منجر به مصیبت و سقوط می گردد.
به عنوان یک نمونه ی عملی به ادیپ شهریار نگاهی می اندازیم. تراژدی راجع به مردی است که نمی داند به فرزند خواندگی پذیرفته شده و پیشگویی به او هشدار می دهد در تقدیر وی آمده است که پدر خویش را به قتل می رساند و با مادر خویش ازدواج می کند. وی در تلاش برای فرار از تقدیر خویش مردی را که مانع راهش شده می کشد، سپس هوشمندانه معمای ابوالهول هیولایی را حل می کند و شهر تب را از آن بلا آزاد می کند. او با ملکه ی بیوه ازدواج می کند و بر تخت سلطنت می نشیند اما بعد در می یابد که مرد مقتول پدرش بوده و ملکه ای که با وی ازدواج کرده مادرش. ادیپ چشمان خود را از کاسه در می آورد و سر به بیابان می گذارد.
در ابتدای داستان ، ادیپ هم از لحاظ توانایی و هم از نظر جایگاه اجتماعی ممتاز است. او نه اهریمن و نه فرشته خو است. شخصیتی ملموس دارد. به میزان سقوط دقت کنید ، زمانی شاه بوده و حالا بی خانمان و نا بینا! به هر حال شاهی که از تخت سلطنت سقوط کند، تراژیک تر از دلقکی است که از سه پایه فرو می افتد. عیب تراژیک ادیپ ، غرور افراطی است که وی را وا می دارد از سرنوشت مقدر شده اش بگریزد و این همان علت وقایع است. او به طور خاصی بسیار بد شانس است چون اشتباه قتل پدر و ازدواج با مادر در غفلت مطلق اتفاق افتاده است .
البته این اصول روایت تراژدی کلاسیک یونانی را برتری داد. در آثار شکسپیر می بینیم که تردید هملت منجر به یک سری تصمیم های بد یا شاید بی تصمیمی می شود که در نهایت منجر به مرگ همگی شخصیتهای نمایش نامه می شود. جاه طلبی مکبث وی را به اوج پرتاب می کند و بعد در قبر جاتیش می دهد.
حتی محصولات فرهنگی مدرن امروزی هم مثل گیم آف ترونز ، بازی تاج و تخت و شوالیه سیاه هم طنین انداز همان اصولی است که ارسطو دوهزار سال پیش تشخیص داده است.

خوب نتیجه ی این همه درد و رنج چیست؟

طبق اصول ارسطو و بسیاری از محققان یک تراژدی خوب می تواند ترس وافسوس را در مخاطب برانگیزاند ، ترس از سقوط و قربانی شدن به همان مصیبت یا مصیبتی مشابه و افسوس به خاطر میزان سقوط قهرمان از جایگاهش.
قاعدتا تماشاگر باید بعد از تماشای این وقایع تراژیک ، تزکیه نفس ناشی از هنر را تجربه کند که نوعی تسکین و تطهیر عاطفی است. در مورد علت این اتفاق اجماع نظر وجود ندارد. همزاد پنداری با قهرمان به ما اجازه آزاد سازی احساسات شدیدی که معمولا سرکوب می کنیم را میدهد اما صرف نظر از هر احساسی که موقع تماشای ادیپ بیچاره داریم همیشه این را به خود یاد آور می شویم که وقایع داستان هر چقدر هم بد پیش رفته است. حداقل شما پدرخود را نکشته اید و با مادر خود ازدواج نکرده اید.

برخی از مطالب مشابه و مرتبط به این پست :

ویژگی مشترک فیلم های ژانر و حشت ناک و کمدی ، کنایه نمایشی است.

ویژگی مشترک فیلم های ژانر و حشت ناک و کمدی ، کنایه نمایشی است.

فیلم های ژانر وحشت ناک و کمدی ممکن است در ظاهر با هم کاملاً فرق داشته باشند اما دلیل این که هر دوی آنها آنقدر محبوب هستند، شاید به خاطر همان ویژگی مشترک آنها باشد یعنی استفاده آنها از کنایه نمایشی. اجازه دهید که مسئله را واضح تر بیان کنیم. سه نوع کنایه نمایشی وجود […]

نقش هنر در زندگی شما ، هنر می تواند شما را تواناتر کند.

نقش هنر در زندگی شما ، هنر می تواند شما را تواناتر کند.

یک طرز فکر اشتباه وجود دارد که هنر در دنیای واقعی هیچ اهمیتی ندارد. بهتر است بدانید که مطالعه ی هنر می‌تواند درک و توانایی ما را تقویت کند و کمک کند تا آنچه را که میبینیم دقیق تر برای دیگران توضیح دهیم. این چنین مهارت هایی بسیار مفیدتر از آن هستند که فکرش را […]

کمدی چیست؟

کمدی چیست؟

متفکران و فیلسوفان از ارسطو و افلاطون گرفته تا هابز ، فروید و … آنقدر دچار سوء تفاهم بودند که حتی وقتی کسی برایشان جک تعریف می کرد، راجع به آن سوال فلسفی مطرح می کردند و هیچ کسی نمی توانست به آنها جوابی بدهد. شما خوش شانس هستید که این مطلب را برای جواب […]

قهرمانی با هزار چهره

قهرمان سازی

آیا کاری که هری پاتر ، هانگر گیمز و …. کردند با قهرمانان افسانه ای باستان اشتراکی دارند؟بله در واقع آنها همگی نسخه ای از یک قهرمان اند. جوزف کمبل افسانه های کل دنیا را مطالعه کرد و کتابی با نام ” قهرمانی با هزار چهره ” منتشر کرد که داستان های بی شماری را […]

نویسنده این مطلب کیست؟

درباره نویسنده :
نام : یاس
نام خانوادگی : لگزیان
لقب : مدیر سایت

زندگی نامه : برای آزاد شدن ذهنم کتاب میخونم و فیلم می‌بینم و گاهی با دوستان کوه نوردی می‌کنم. من عاشق یادگیری و آموزش هستم. تولید محتوای علمی عشق منه و سعیم بر اینه که در هر زمینه‌ای بتونم خودمو به‌روز نگه دارم. کارشناسی ارشد مهندسی فناوری اطلاعات خوندم و سابقه‌ی نویسندگی و مترجمی مقالات تخصصی فناوری اطلاعات رو دارم.

دیدگاه شما

( الزامي )

(الزامي)